سيد ظهير الدين مرعشى
مقدمه 86
تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )
سيد ظهير الدين ابتداى سلطنت آل دابويه و آل بادوسپان را مطابق نوشتهء ابن - اسفنديار سال پنجاهم تاريخ عجم قرار داده ليكن مبدأ آن را بر خلاف هر دو احتمال مذكور در فوق ده سال قبل از تاريخ هجرى دانسته و وفات گاوباره را در سال چهلم هجرى مىنويسد و شايد منشأ اين اشتباه اين بوده كه مؤلف مشار اليه تاريخ عجم مذكور را عبارت از تاريخ يزدگردى دانسته و مبدأ آن را كه ده سال بعد از هجرت است ده سال قبل از آن تصور كرده يعنى منشأ اشتباه لفظ « قبل » و « بعد » بوده . مطابق اين توجيه چنان كه به ارقام جدول بيست سال علاوه نموده ، و مثلا وفات عبد اللّه بن وندا اسيدا را كه مطابق جدول در 236 هجرى است در سال 256 بدانيم سه فقرهء اول از تناقضات مذكور در فوق و بعضى ساير تناقضات ديگر رفع مىشود ليكن باز چند اشكال مهمى به حال خود باقى است : اولا - اصل نوشتهء ابن اسفنديار كه سيد ظهير آن را اساس عمدهء جدول خود قرار داده قطع نظر از سهو و اشتباه سيد ظهير در تطبيق دو تاريخ عجمى و هجرى - محل ترديد و شك بوده و بهطورى كه در يادداشتهاى سابق بيان نموديم قابل اعتماد نيست . ثانيا - در بعضى جاها با علاوه نمودن بيست سال به ارقام جدول باز رفع تناقض ممكن نيست ، از جمله معاصر بودن شروين بن سرخاب با ونداد هرمزد كه از مسلمات تاريخى است با ارقام جدول موافق نمىآيد زيرا ما بايد بيست سال را به ارقام هر دو جدول علاوه نماييم نه تنها به يكى . ثالثا - معلوم نيست كه اين بيست سال را تا امتداد چند پشت از ملوك بايد علاوه نمود زيرا تاريخ جلوس و مدت حكمرانى متأخرين هر سلسله مضبوط و معين است و نميتوان به ارقام آنها علاوه نمود . اجمال اين شرح آنكه ارقام اين جدول و فهرست كه بسيارى از مؤلفين آن را مورد مراجعه قرار دادهاند مبتنى به اسناد تاريخى نيست و شايد در ترتيب آن حدس و تخمين